TOZ MASKELERİNDE  DOĞRU SEÇİM NASIL YAPILIR ?

İSG uzmanları, işyerinde kullanılacak Toz Maskesi seçerken TS-EN Standartları ve CE uygulamasına yönelik yönetmelikte belirtilen hükümlere uygunluk sağlamalıdır. Çünkü kişisel koruyucu donanımlar iş kazası veya meslek hastalığının önlenmesi, çalışanların sağlık ve güvenlik risklerinden korunması, sağlik ve güvenlik koşullarının iyileştirilmesi amacıyla kullanılır. Kişisel koruyucu donanımların etkin kullanımı için gerçek ihtiyaçların belirlenmesi, bu ihtiyaca uygun kişisel koruyucularin doğru seçimi, kullanıcıların doğru ürüne yönlendirilmesi, etkin kullanımı için eğitim verilmesi, denetiminin yapılması gibi bir dizi işlemi gerektiren önemli aşamalardan oluşmaktadır. Bu aşamalar neticesinde;

Ürünlerin kendi grubundaki standartlara uygun olup olmadığı ise yetkili ve akredite edilmiş laboratuvarlara sahip kuruluşlar araciliği ile test edilmekte ve standartlara uygunluk belgeleri verilmektedir. Kişisel koruyucu donanımlarda TS-EN Standartları ve CE uygulamasına yönelik yönetmelikler yürürlüktedir.

TOZ MASKESİ RİSK KATEGORİLERİ NELERDİR ?

Yürürlükte olan KKD yönetmelikleri ve direktiflerine göre Toz Maskeleri, risk kategorilerine göre üç grup içinde incelenmektedir. bu kategorizasyonda Toz Maskelerinin hangi risklere karşi koruma sağladığı riskin özelliğine göre kategorize edilirler. Kategorizasyon , CE işaretlemesi yaparken doğru uygunluk değerlendirme yönteminin seçiminde önemli bir kriterdir.

Kategori 1 (minör riskler ) : Kullanıcının kendi değerlendirebileceği kabul edilen aşamalı olarak ortaya çıkan ve zamanında fark edilebilir derecede düşük düzeydeki risklere karşı koruma sağlayan basit yapıdaki Toz Maskeleridir.

Kategori 2 (orta riskler ): Kategori 1 ve kategori 3’ün dışında kalan tüm Toz Maskeleri kategori 2 olarak sınıflandırılır. Özellikle yaralanmalarda, onaylanmış kurumların CE uyumlaştırılmış işareti ve bunlari sertifikalandırılmasına ihtiyaç duyulur. 

Kategori 3 (yüksek risk ): Ani olarak ortaya çıkan tehlikeler karşısında kullanıcının, zamanında fark edemeyeceği düşüncesinden hareketle, üzerinde yoğun AR-GE çalışmaları yapılarak üretici tarafından son kullanıcı için tasarlanan ürün grubudur.
Hayati tehlike oluşturan, sağliğa ciddi ve geriye dönüşü olmayacak şekilde zarar verebilen, risklere karşı koruma sağlayan karmaşık yapıdaki kişisel koruyucu donanımlardır. Geri dönüşü olmayan (toksik ya da yüksek yoğunluklu kimyasal içeren) riskler üzerine sertifikalandırılmalıdır. Bu sertifikalarda onaylanmış kurumun CE kimlik numarasi yer alır. Kategori 3 içinde sayılan kişisel koruyucular, çalışanları ortam riskleri ve tehlikelerine , iş kazalari ve meslek hastalıklarına karşı korunmak üzere çalışanlara işveren tarafindan verilmesi zorunlu olan ekipmanlardır.

TOZ MASKE SEÇİMİ YANLIŞ YAPILIRSA NE OLUR ?

Kişisel koruyucu donanımların seçimi yanlış yapılırsa veya amaca uygun olarak kullanılmazlarsa koruyucu özellikten söz edilemez.

Kişisel Koruyucu Donanımlarda ki Toz Maskeleri tehlikeyi yok etmez. Kullanıcıyı tehlikelerden olumsuz etkilenmesini önler veya olası riskleri asgari seviyelere indirir.

GAZ VE BUHARDAN KORUNMAK İÇİN HANGİ TÜR MASKE TERCİH EDİLMELİ ?

Organik ve inorganik yapıdaki gazlara karşı aktif karbon özellikli maskeler kullanılır. Organik yapıdaki gazlar ve buharlar için kullanılan A tipi filtre aktif karbonlu filtrelerdir, Hindistan cevizi kabuğunun ısıtılarak temizlenmesinden elde edilmektedir, aktif karbon moleküllerinin bulunduğu araliklara ulaşan organik gaz ve buharlar sıvı hale dönüşür ve birikir. Ancak farklı bir gaza karşı kullanim söz konusu ise etkili olmamaktadır. Örneğin inorganik gaz ve buharlar (b),amonyak (k) ve kükürt dioksit için(e) emprenye karbonlu filtreler kullanilmaktadir.

Gazlar ve buharlara karşı gaz filtresi, partikül ve aerosollere karşı partikül filtre kullanılır. Ortamda hem gaz hem partikül olduğunda, partikül ve gaz filtre kombinasyonu gerekir. A tipi maskelerde kullanım yerlerine göre koruyucu etkinliği göz önünde bulundurularak tercih edilir. 

MASKELERİN KULLANIM ÖMRÜ NE KADAR ?

Tek kullanınlık maskelerde; kullanıcının solunum sıklığına, ortam kirliliğinin yoğunluğuna, nem durumuna ve çalışma süresine bağlı olarak kullanım süreleri belirlenmektedir. Daha güvenli solunum için, nefes alıp vermede oluşan direncin artmasına paralel maskenin ihtiyaca yönelik sıklıkla değişimi önerilir.  Maskelerin son kullanma tarihi* ve **raf ömrü olduğu unutulmamalıdır.
*   Maskelerin imal tarihinden itibaren raf ömürleri 3 yıldır.
** Maskelerin özel ambalajlarında ve açılmamış olması şartı aranmaktadır.

VENTİL NE İŞE YARAR, NASIL ÇALIŞIR ?

Ventil, maskelerin kullanımında kullanıcı konforu için tasarlanmıştır. Tek Yönlü Valf prensibi ile çalışır. Nefes verildiğinde açılır, nefes alındığında kapanir. Verdiğimiz nefes maskenin içini sıcak ve nemli yaparken, ventil nefes verildiğinde oluşan sıcak havayı hızlıca tahliye ederek, nefes alıp vermede rahatlık ve konfor sağlar.

CE BELGESİ NEDİR ?

Avrupa Birliği pazarında satılacak bir ürünün eğer Avrupa Birligi direktiflerinden birinin veya birkaçının kapsamına giriyorsa CE ibare taşıması yasal bir zorunluluktur. "CE" markası adını fransızca "Avrupa'ya uygunluk" anlamına gelen "conformité européene" kelimelerinin baş harflerinden almıştır. Bu düzenleme, üreticilerin CE işaretini ürünlerin üzerinde, ambalajlarında ve ürün hakkındaki her türlü doküman üzerinde kullanmalarını zorunlu kılmaktadır.

EN 149:2001 + A1:2009 NEDİR ?

Bu standard, ortamdan uzaklaşmayan durumlarda, parçacıklara karşı koruma amaçlı kullanılan solunumla ilgili koruyucu cihazlardan filtreli yarım maskelere ait asgarî özellikleri kapsar. Detaylı bilgi için Türk Standartları Enstitüsü (TSE) adresini ziyaret edebilirsiniz.

FFP1, FFP2 ve FFP3 ANLAMI NEDİR?

FFP; İngilizce de “filtering facepiece”  teriminin baş harflerinden FFP kısaltması ile solunum için süzücü parça içeren tek kullanımlık ve bakım gerektirmeyen maske tiplerini belirleme amacı ile tanımlanmış kısaltmadır. 

Avrupa Birliği Kişisel Koruyucu Donanımları direktifine göre EN 149: 2001 +A1: 2009 standartlarında tanımlandığı gibi süzme performansını FFP 1/2/3 olarak sınıflandırmıştır. Bunlar;
FFP1 Su ve yağ bazlı zararsız toz ve neme karşı %80 koruma sağlar.

FFP2 Su ve yağ bazlı zararsız toz ve nem ve dumana karşı %94 koruma sağlar.

FFP3 Su ve yağ bazlı zararsız toz ve nem ve dumana karşı, bazı virüs, mikro biyolojik ortamlar ve ilaç endüstrisi %99 koruma sağlar.

MASKELERDEKİ MELTBLOWN KATMANI NE İŞE YARAR ?

Maskenin en önemli katmanidir. Toz maskelerinde 0,3 mikron değerindeki toz, sis, duman, bakteri ve virüslerin partikül ve aerosolleri yakalama sınır değerlerini sağlayan katmandir. Genel yüzde değeri olarak meltblown ile birlikte  FFP1’de (%80), FFP2’de (%94), FFP3’te (%99) koruma sağlar diyebiliriz.